Sinds 10 oktober gelden in de Europese Unie nieuwe grenzen voor PFHxA in alledaagse consumentenproducten. Het is geen totaalverbod op PFAS, en oudere voorraad mag soms nog in de winkel liggen.
Een regenjas, een paar schoenen, een pot crème en een papieren voedselverpakking lijken weinig met elkaar gemeen te hebben. Toch kunnen ze allemaal stoffen bevatten die water, vet of vuil afstoten. Sinds 10 oktober 2026 gelden voor één specifieke groep daarvan nieuwe Europese grenzen. Het gaat om PFHxA, de zouten daarvan en stoffen die in PFHxA kunnen veranderen.
De regel is rechtstreeks van toepassing in Nederland. Voor consumenten verandert vooral wat fabrikanten en verkopers nog nieuw op de markt mogen brengen. Wie nu een waterafstotend product ziet, kan daaruit echter niet automatisch afleiden dat het verboden of onveilig is.
Wat is er sinds 10 oktober verboden?
Verordening (EU) 2024/2462 verbiedt het op de markt brengen en gebruiken van PFHxA en de zouten daarvan vanaf een concentratie van 25 delen per miljard. Voor stoffen die aan PFHxA verwant zijn, geldt een grens van 1.000 delen per miljard. De concentratie wordt gemeten in het afzonderlijke, homogene materiaal waaruit een product bestaat.
De eerste fase geldt voor:
- kleding en bijbehorende accessoires van textiel, leer, bont of huiden voor consumenten;
- schoenen voor consumenten;
- papier en karton dat met voedsel in contact komt;
- mengsels voor algemeen gebruik, zoals bepaalde onderhouds- of impregneermiddelen;
- cosmetische producten.
Het gaat dus niet alleen om jassen. Ook handschoenen, tassen, schoenen, verzorgingsproducten en bepaalde papieren verpakkingen kunnen onder de regel vallen. Of een concreet product de grens overschrijdt, kan alleen met betrouwbare informatie uit de keten of met laboratoriumonderzoek worden vastgesteld.
Waarom juist PFHxA?
PFHxA behoort tot de grote familie van PFAS. Deze stoffen worden gebruikt omdat ze materialen water-, vet- en vuilafstotend kunnen maken. Tegelijk breken PFAS zeer moeilijk af. Volgens de Europese toelichting vergroot het brede en verspreide gebruik de hoeveelheid PFHxA in het milieu en daarmee de blootstelling van mens en natuur.
De beperking is daarom vooral een maatregel aan de bron: voorkomen dat nieuwe hoeveelheden via veel kleine gebruikstoepassingen blijven vrijkomen. Dat is iets anders dan beweren dat ieder afzonderlijk product bij normaal gebruik direct een gezondheidsrisico vormt. De NVWA schrijft over textiel dat de hoeveelheden doorgaans klein zijn en dat er bij normaal gebruik niet meteen gezondheidsrisico’s zijn.
Dit is geen totaalverbod op PFAS
De naam PFAS omvat duizenden stoffen. De nieuwe regel richt zich alleen op PFHxA, de zouten daarvan en verwante stoffen die in PFHxA kunnen veranderen. Andere PFAS vallen mogelijk onder bestaande regels of onder het veel bredere Europese voorstel om PFAS te beperken. Dat brede voorstel is nog niet hetzelfde als de beperking die nu is ingegaan.
Een product met het opschrift “zonder PFHxA” is daarom niet automatisch vrij van alle PFAS. Omgekeerd zegt een algemene aanduiding als “waterafstotend” niet dat er PFHxA in zit. De gebruikte stof en de gemeten concentratie zijn bepalend.
Mag oude voorraad nog worden verkocht?
Ja, onder voorwaarden. De Europese verordening maakt een uitzondering voor producten en mengsels die vóór 10 oktober 2026 al op de markt waren gebracht. Daardoor kan een winkel na die datum nog oudere voorraad verkopen zonder dat die voorraad automatisch in strijd is met deze nieuwe fase van de regel.
Dat overgangspunt is belangrijk. De datum op de kalender betekent niet dat op 10 oktober alle rekken moesten worden leeggehaald. Voor nieuwe leveringen en nieuw op de markt gebrachte producten gelden de grenzen wel.
Wat kun je als consument doen?
- Vraag gericht. Vraag een verkoper of fabrikant of voor de water-, vet- of vuilafstotende werking PFAS of PFHxA is gebruikt.
- Let op de precieze bewering. “Zonder PFHxA” en “zonder PFAS” betekenen niet hetzelfde. Vraag waarop de bewering is gebaseerd.
- Gooi bestaande spullen niet zomaar weg. De nieuwe marktregel is geen advies om een bestaande jas of schoen onmiddellijk weg te doen. Langer gebruiken voorkomt ook onnodig afval.
- Gebruik impregneermiddelen zorgvuldig. Volg de gebruiksaanwijzing en zorg voor goede ventilatie. Een chemische naam op het etiket is niet altijd voldoende om de volledige samenstelling te beoordelen.
- Meld een concreet probleem. Wie een mogelijk onveilig consumentenproduct aantreft, kan dit bij de NVWA melden. Een vermoeden alleen bewijst nog geen overtreding.
Wat volgt in 2027 en 2029?
Op 10 oktober 2027 wordt de beperking uitgebreid naar andere textiel-, leer-, bont- en huidproducten voor consumenten die niet al onder kleding en accessoires vallen. Voor bepaalde beschermingsmiddelen, medische hulpmiddelen en bouwtextiel gelden uitzonderingen.
Voor blusschuim in de burgerluchtvaart volgt een volgende datum op 10 oktober 2029. Een deel van het blusschuim voor oefeningen, tests en openbare brandweerdiensten viel al vanaf 10 april 2026 onder beperkingen, met specifieke uitzonderingen.
Waarom dit ook relevant is voor drinkwater
PFAS in producten en PFAS in water zijn geen losstaande onderwerpen. Stoffen die tijdens productie, gebruik of afdanking vrijkomen, kunnen uiteindelijk in bodem en water belanden. Minder nieuwe uitstoot aan de bron kan toekomstige belasting beperken, maar verwijdert de vervuiling die er al is niet.
Wil je weten wat officiële metingen en advieswaarden over Nederlands kraanwater zeggen? Lees dan onze uitleg over PFAS in kraanwater, postcodekaarten en de RIVM-advieswaarde. Voor de persoonlijke blootstelling is er ook ons dossier over PFAS in bloed en wat zo’n grenswaarde wel en niet betekent.
Wat weten we nog niet?
Er is nog geen openbaar landelijk overzicht van Nederlandse producten die sinds 10 oktober zijn gecontroleerd of niet aan de nieuwe PFHxA-grenzen voldoen. Ook is er geen betrouwbare lijst waaruit blijkt dat elk waterafstotend kledingstuk, elke schoen of elk cosmetisch product PFHxA bevat.
De juridische grens is bovendien technisch: zij geldt voor gemeten concentraties in homogeen materiaal. Een etiket, verkooptekst of uiterlijk kan een laboratoriumuitslag niet vervangen. Feitvast actualiseert dit artikel zodra de NVWA nieuwe Nederlandse inspectieresultaten publiceert.
Bronnen
Onderzoekscheck
Zo weten we dit
Bekijk de methode, beperkingen en oorspronkelijke bron achter dit verhaal.
Volledige onderzoekscheck 6 onderdelen
- Onderzoeksopzet
- Juridische uitleg van een Europese productbeperking met Nederlandse consumentencontext
- Steekproef of materiaal
- Consumentenproducten en mengsels die onder Verordening (EU) 2024/2462 vallen
- Vakblad of publicatie
- Publicatieblad van de Europese Unie
- Onderzoeksinstelling
- Europese Commissie, RIVM en NVWA
Belangrijkste beperking
Er is nog geen openbaar landelijk overzicht van Nederlandse producten die sinds 10 oktober zijn gecontroleerd of niet aan de nieuwe grens voldoen.
Wat dit niet bewijst
De regel bewijst niet dat ieder waterafstotend product PFHxA bevat of dat een product in de winkel automatisch onveilig of illegaal is.
Nederlandse context
Wat betekent dit voor Nederland?
De beperking geldt rechtstreeks in Nederland en raakt nieuwe consumentenproducten zoals kleding, schoenen, cosmetica en bepaalde papieren voedselverpakkingen.
Transparantie
Updates en correcties
Inhoudelijke update: Nieuwe Europese PFHxA-grenzen zijn sinds 10 oktober 2026 van toepassing op meerdere consumentenproducten.
Zie je een fout of ontbreekt er context? Bekijk hoe we corrigeren.
