Wie zijn woning via een warmtenet verwarmt, kan in 2027 een duidelijk hogere rekening krijgen. De Autoriteit Consument & Markt verwacht op basis van de eerste prijsmeting dat een gemiddeld huishouden met een verbruik van 25 gigajoule volgend jaar ongeveer 25 procent meer betaalt voor de geleverde warmte.
Dat percentage is nog geen definitief tarief. Het is een vroege aanwijzing op basis van het eerste van drie meetmomenten. Bovendien mogen warmteleveranciers minder vragen dan het wettelijke maximum. Daarom is het belangrijk om nu al te weten wat de waarschuwing van de toezichthouder wel en niet betekent.
Waarom de gasprijs jouw warmtenet raakt
Ongeveer 700.000 Nederlandse huishoudens zijn aangesloten op een warmtenet. Zij kunnen meestal niet zelf naar een andere warmteleverancier overstappen. Daarom stelt de ACM ieder jaar een maximum vast voor de tarieven die leveranciers mogen rekenen.
De wet koppelt dit maximum nog aan de kosten van een vergelijkbaar huishouden dat aardgas gebruikt. Dit heet het niet-meer-dan-anders-principe. De groothandelsprijs van gas is de afgelopen maand gestegen naar 86 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds december 2022. Daardoor stijgt ook de basis waarmee de maximale warmtetarieven voor 2027 worden berekend.
Opvallend is dat ook bewoners van een warmtenet dat weinig of geen aardgas gebruikt hierdoor een hoger wettelijk maximum kunnen krijgen. Dat betekent echter niet dat hun leverancier dat maximum automatisch moet vragen.
Die 25 procent is nog niet het eindbedrag
Voor de berekening van de tarieven voor 2027 kijkt de ACM naar vaste gascontracten die op 1 januari 2027 beginnen. De toezichthouder gebruikt daarvoor drie meetmomenten: 23 september, 23 oktober en 23 november 2026. Pas daarna wordt in december het definitieve tariefbesluit gepubliceerd.
De raming van ongeveer 25 procent is gebaseerd op het eerste meetmoment en geldt voor een gemiddeld warmteverbruik van 25 gigajoule per jaar. Bij een lager verbruik kan de procentuele stijging kleiner zijn en bij een hoger verbruik groter. Als de gasprijs de komende weken verder stijgt, kan ook de uiteindelijke verhoging hoger uitvallen. Daalt de gasprijs, dan kan het omgekeerde gebeuren.
Daarnaast bestaat je rekening niet alleen uit de prijs voor de gebruikte warmte. Je betaalt vaak ook vaste kosten, een meettarief en mogelijk huur voor een afleverset. De waarschuwing van de ACM betekent daarom niet dat iedere volledige jaarrekening precies 25 procent omhooggaat.
Niet iedere leverancier heeft dezelfde reden om te verhogen
Warmtebedrijven gebruiken verschillende bronnen. Sommige netten draaien gedeeltelijk op aardgas, terwijl andere bijvoorbeeld restwarmte, geothermie of een andere warmtebron gebruiken. Een leverancier die zelf nauwelijks met hogere gaskosten te maken krijgt, hoeft zijn tarief niet tot het nieuwe maximum te verhogen.
De ACM roept leveranciers daarom op hun prijzen alleen te verhogen als hun werkelijke kosten dat noodzakelijk maken. De toezichthouder onderzoekt ook in 2027 of warmtebedrijven geen buitensporige winst behalen. Het wettelijke maximum is dus een bovengrens, geen aanbevolen verkoopprijs.
Dat onderscheid is belangrijk. Een hoog maximum beschermt een leverancier tegen onverwachte kosten, maar geeft bewoners nog geen antwoord op de vraag hoeveel hun eigen leverancier werkelijk gaat rekenen.
Wat kun je nu al controleren?
Je kunt het definitieve tarief nog niet berekenen, maar je kunt je wel voorbereiden:
- Zoek op je laatste jaarafrekening hoeveel gigajoule warmte je werkelijk hebt gebruikt.
- Noteer apart de kosten voor verbruik, vaste kosten, de meter en de afleverset.
- Controleer in december het nieuwe tarief van je leverancier en vergelijk dit met het maximum van de ACM.
- Vraag je leverancier om uitleg als de verhoging dicht bij het maximum ligt, terwijl het warmtenet weinig aardgas gebruikt.
- Kijk niet alleen naar het maandelijkse voorschot. Een lager voorschot kan later alsnog tot een hoge bijbetaling leiden.
Bewoners kunnen hun leverancier meestal niet vervangen, maar zij kunnen wel vragen hoe het tarief is opgebouwd en een onduidelijke rekening betwisten. De definitieve cijfers van december zijn daarvoor belangrijker dan de huidige schatting.
Ook gas- en elektriciteitsklanten voelen de stijging
De waarschuwing beperkt zich niet tot warmtenetten. Volgens de ACM hebben ongeveer 3,7 miljoen huishoudens een variabel of dynamisch contract voor gas en elektriciteit. Zij merken prijsstijgingen sneller in hun maandbedrag. Huishoudens met een vast contract krijgen er pas mee te maken wanneer hun contract afloopt.
In een maand tijd werden aangeboden vaste gascontracten bijna 5 procent duurder. Variabele gastarieven stegen ongeveer 1,5 procent. Bij elektriciteitscontracten liep de stijging, afhankelijk van de looptijd, uiteen van 5 tot 8 procent.
Dat maakt 2027 voor veel huishoudens een onzeker energiejaar. Eerder legden we al uit wat de geplande bijmengplicht voor groen gas met de gasrekening kan doen. Wie over een andere verwarmingsoplossing nadenkt, kan ook bekijken wat er werkelijk is besloten over warmtepompen en het vervangen van de cv-ketel.
Wat weten we nog niet?
De belangrijkste ontbrekende informatie is het definitieve maximumtarief voor 2027. Dat volgt pas in december. Ook is nog niet bekend welke leveranciers hun tarieven daadwerkelijk met ongeveer 25 procent verhogen en welke bedrijven onder het maximum blijven.
De conclusie is daarom niet dat iedere warmterekening al vaststaat. Wel is duidelijk dat de eerste officiële meting een forse stijging voorspelt. Voor bewoners van een warmtenet is december het beslissende moment: dan wordt zichtbaar hoeveel van de hogere gasprijs werkelijk op hun eigen rekening terechtkomt.
Bronnen
Onderzoekscheck
Zo weten we dit
Bekijk de methode, beperkingen en oorspronkelijke bron achter dit verhaal.
Volledige onderzoekscheck 2 onderdelen
Belangrijkste beperking
De raming van ongeveer 25 procent is gebaseerd op het eerste van drie meetmomenten. Het definitieve maximumtarief volgt pas in december 2026.
Wat dit niet bewijst
Dit betekent niet dat iedere volledige jaarrekening precies 25 procent stijgt of dat iedere warmteleverancier het maximumtarief zal vragen.
Nederlandse context
Wat betekent dit voor Nederland?
Ongeveer 700.000 Nederlandse huishoudens zijn aangesloten op een warmtenet en kunnen meestal niet van leverancier wisselen.
Transparantie
Updates en correcties
Bij dit artikel zijn geen inhoudelijke correcties of wetenschappelijke updates geregistreerd.
Zie je een fout of ontbreekt er context? Bekijk hoe we corrigeren.
