Wie zijn bestanden, administratie of bedrijfssoftware in de cloud bewaart, kan moeilijk van aanbieder wisselen. Vanaf 12 januari 2027 mag een cloudprovider daarvoor geen aparte overstapkosten meer rekenen. Dat betekent alleen niet dat een volledige migratie gratis wordt.
De Autoriteit Consument & Markt heeft op 19 oktober een leidraad gepubliceerd over de Europese Dataverordening. Providers moeten klanten helpen hun gegevens en digitale diensten mee te nemen. Ze mogen een overstap niet vertragen met onnodige technische of contractuele drempels.
Voor Nederlandse bedrijven, overheden en andere organisaties is vooral één onderscheid belangrijk: de rekening van de vertrekkende cloudprovider verdwijnt grotendeels, maar het eigen migratieproject blijft geld en werk kosten.
Wat verandert er precies?
| Situatie | Regel |
|---|---|
| Overstappen naar een andere clouddienst | Vanaf 12 januari 2027 mag de aanbieder geen overstapkosten meer rekenen. |
| Overstappen vóór die datum | Alleen kosten die rechtstreeks met de overstap samenhangen, zoals dataverkeer en technische ondersteuning, mogen worden berekend. |
| Twee clouddiensten tegelijk gebruiken | De aanbieder moet koppeling en gegevensuitwisseling mogelijk maken. Werkelijk gemaakte kosten voor gegevensoverdracht mogen nog worden doorberekend. |
| Gegevens uitwisselen | Providers moeten kosteloos technische koppelingen aanbieden en met erkende normen voor samenwerking werken. |
| Cloudinfrastructuur vervangen | Bij vergelijkbare infrastructuurdiensten moet de nieuwe omgeving na de overstap functioneel gelijkwaardig kunnen werken, voor zover dat redelijk en technisch haalbaar is. |
Dat laatste is geen garantie dat iedere toepassing zonder aanpassingen blijft draaien. Het betekent dat de oude provider redelijke en haalbare maatregelen moet nemen om de overstap mogelijk te maken.
Gratis overstappen is niet hetzelfde als een gratis migratie
Een leverancier mag vanaf 2027 geen vergoeding meer vragen voor het enkele feit dat een klant vertrekt. Een organisatie kan ondertussen nog kosten maken voor:
- het voorbereiden en opschonen van gegevens;
- het aanpassen en testen van toepassingen;
- advies, projectleiding en beveiligingscontroles;
- tijdelijke dubbele capaciteit tijdens de overgang;
- werkelijk dataverkeer bij parallel gebruik;
- opleiding van medewerkers en herstel van koppelingen.
Dit verschil ontbreekt gemakkelijk in een korte nieuwskop. De Europese regels pakken de financiële en technische drempels van de aanbieder aan. Ze nemen niet het werk van de klant, diens nieuwe leverancier of een ingehuurde ICT-partner over.
Vijf punten die je nu al in het contract kunt controleren
Wachten tot januari 2027 is niet nodig. Wie een cloudcontract verlengt of een nieuwe aanbieder kiest, kan nu al deze vragen vastleggen:
- Welke gegevens krijg je terug? Vraag om een actuele lijst van gegevens, instellingen, logbestanden en andere digitale onderdelen die kunnen worden uitgevoerd.
- In welk formaat worden ze geleverd? Een export is weinig waard wanneer alleen de oude aanbieder het formaat kan lezen.
- Hoe lang duurt de overgang? Controleer de opzegtermijn, de maximale overgangsperiode en wat er gebeurt als de migratie uitloopt.
- Welke ondersteuning is inbegrepen? Leg vast wie koppelingen, technische documentatie en veilige gegevensoverdracht verzorgt.
- Welke kosten kunnen blijven? Splits overstapkosten, dataverkeer, tijdelijke dubbele dienstverlening en werk van externe ICT-partners van elkaar.
Bewaar offertes en contractversies. Daardoor is later zichtbaar of een bedrag werkelijk voor gegevensoverdracht is berekend of feitelijk een verboden vertrekvergoeding vormt.
Ook buitenlandse providers moeten zich eraan houden
De regels gelden in alle lidstaten van de Europese Unie. Een provider hoeft niet in de EU te zijn gevestigd: als het bedrijf zijn clouddienst aan Europese klanten aanbiedt, valt die dienstverlening onder de regels.
Nederlandse klanten die menen dat een aanbieder de overstap belemmert, kunnen dat melden bij de ACM. De toezichthouder behandelt zaken rond providers met een Europees hoofdkantoor in Nederland en werkt voor andere aanbieders samen met toezichthouders in andere lidstaten.
De leidraad verplicht providers bovendien om niet-persoonsgebonden gegevens te beschermen tegen onrechtmatige toegang of overdracht door overheden buiten de Europese Unie. Voor persoonsgegevens blijven daarnaast de privacyregels gelden.
Minder afhankelijk van één leverancier
De ACM wijst erop dat de drie grootste cloudaanbieders ongeveer 75 procent van de markt bedienen. Hoge vertrekdrempels kunnen klanten afhankelijk maken van prijzen, voorwaarden en technische keuzes van één leverancier.
De nieuwe regels moeten daarom niet alleen een volledige overstap vergemakkelijken. Klanten moeten ook diensten van meerdere providers naast elkaar kunnen gebruiken en gegevens tussen die diensten kunnen laten uitwisselen. Dat kan de afhankelijkheid van één systeem verkleinen, maar vraagt nog steeds om een eigen ontwerp voor continuïteit, beveiliging en kostenbeheersing.
Wat is nog niet zeker?
De ACM-leidraad verduidelijkt de rechten en plichten, maar de praktijk moet nog uitwijzen hoe snel ingewikkelde migraties verlopen en waar discussies ontstaan over werkelijke overdrachtskosten. Ook is niet iedere digitale dienst technisch identiek aan een concurrerend product.
Lees de datum van 12 januari 2027 daarom niet als een belofte dat ieder cloudproject vanaf die dag gratis en zonder uitval kan verhuizen. De concrete winst is kleiner maar belangrijk: een provider mag de klant niet langer met een kunstmatige vertrekvergoeding of onnodige technische blokkade vasthouden.
Bronnen en bewijsgrens
De regels en datum komen uit de officiële leidraad van de Autoriteit Consument & Markt, gepubliceerd op 19 oktober 2026. De ACM geeft daarnaast een praktische uitleg van de rechten bij clouddiensten.
Dit artikel beschrijft algemene regels en is geen juridisch of technisch advies voor een specifieke overeenkomst. Bij een complexe migratie moet de organisatie haar contract, architectuur, beveiliging en toepasselijke voorwaarden afzonderlijk beoordelen.
Onderzoekscheck
Zo weten we dit
Bekijk de methode, beperkingen en oorspronkelijke bron achter dit verhaal.
Volledige onderzoekscheck 2 onderdelen
Belangrijkste beperking
De regels nemen de technische en organisatorische inspanning van een migratie niet weg. Werkelijk gemaakte kosten voor gegevensoverdracht bij parallel gebruik kunnen in bepaalde situaties worden doorberekend.
Wat dit niet bewijst
Niet bewezen is dat iedere cloudmigratie vanaf 2027 volledig kosteloos, snel of zonder uitval zal verlopen.
Nederlandse context
Wat betekent dit voor Nederland?
De ACM is de Nederlandse toezichthouder. Nederlandse afnemers kunnen belemmeringen melden; de regels gelden ook voor aanbieders buiten de Europese Unie die Europese klanten bedienen.
Transparantie
Updates en correcties
Inhoudelijke update: De ACM publiceerde op 19 oktober 2026 een leidraad die de verplichtingen voor overstappen, parallel gebruik, kosteloze technische koppelingen en internationale gegevenstoegang verduidelijkt.
Zie je een fout of ontbreekt er context? Bekijk hoe we corrigeren.
