Nieuwe pil tegen uitgezaaide alvleesklierkanker wint maanden, maar Nederland moet nog wachten

Europa heeft positief geadviseerd over Rasonque, een nieuwe tablet voor een beperkte groep patiënten met uitgezaaide alvleesklierkanker. In de nieuwste analyse leefden deelnemers die het middel kregen mediaan 12,4 maanden, tegenover 6,7 maanden met chemotherapie. Dat is veelbelovend, maar het is geen genezing en het middel is nog niet toegelaten of vergoed in Nederland.

Voor mensen met uitgezaaide alvleesklierkanker zijn de behandelkeuzes na een eerdere behandeling beperkt. Daarom is het positieve advies van het Europees Geneesmiddelenbureau voor Rasonque opvallend. Het gaat om een gerichte tabletbehandeling met de werkzame stof daraxonrasib.

De Europese geneesmiddelencommissie adviseerde op 15 oktober om Rasonque toe te laten voor volwassenen met uitgezaaid adenocarcinoom van de alvleesklier die al minstens één eerdere behandeling hebben gehad. De Europese Commissie moet dat advies nog omzetten in een officiële vergunning. Daarna volgen in Nederland nog afspraken over prijs, vergoeding en de plaats van het middel in de behandelrichtlijn.

Voor wie is Rasonque bedoeld?

Rasonque is niet bedoeld voor iedereen met alvleesklierkanker. Het positieve advies geldt voor volwassenen bij wie de ziekte is uitgezaaid en bij wie een eerdere behandeling niet genoeg hielp of niet meer werkte.

Het middel remt een groep veranderde RAS-eiwitten. Zulke veranderingen komen vaak voor bij alvleesklierkanker en kunnen de groei van tumorcellen aanjagen. In de studie had 92 procent van de deelnemers een bevestigde RAS G12-verandering. De precieze inzet bij Nederlandse patiënten zal afhangen van de uiteindelijke Europese productinformatie, eventuele testen en de behandelrichtlijn.

Wat liet de studie zien?

Aan de internationale fase 3-studie deden 500 patiënten mee. Zij werden door loting verdeeld over twee groepen: 248 mensen kregen dagelijks daraxonrasib en 252 mensen kregen een chemotherapie die door hun arts werd gekozen.

In de nieuwste Europese analyse was de mediane totale overleving:

• 12,4 maanden met daraxonrasib;
• 6,7 maanden met chemotherapie.

De mediane tijd waarin de ziekte niet verder groeide was 7,2 maanden met daraxonrasib en 3,6 maanden met chemotherapie.

Mediaan betekent dat de helft van de deelnemers korter en de andere helft langer leefde dan het genoemde aantal maanden. Het betekent dus niet dat iedere patiënt precies 5,7 maanden extra krijgt. Sommige mensen hebben minder voordeel, anderen mogelijk meer.

Waarom noemen andere berichten 13,2 maanden?

Wie eerdere berichten uit de Verenigde Staten of de wetenschappelijke publicatie leest, kan een ander getal tegenkomen: 13,2 maanden. Dat is geen simpele fout. Het cijfer kwam uit een eerdere tussenanalyse met gegevens tot 10 februari 2026. Voor het Europese advies gebruikte het geneesmiddelenbureau een latere analyse van de totale overleving, met gegevens tot 15 juni 2026. Daarin was de mediaan 12,4 maanden.

Een mediaan kan verschuiven wanneer er meer tijd verstrijkt en nieuwe gegevens beschikbaar komen. Voor de actuele Europese beoordeling is 12,4 maanden daarom het meest relevante cijfer. De vergelijking met 6,7 maanden chemotherapie bleef in beide analyses gelijk.

Wat de resultaten niet bewijzen

De uitkomst is belangrijk, maar kent grenzen. De studie was niet geblindeerd: deelnemers en artsen wisten welke behandeling werd gegeven. De verdeling over de behandelgroepen gebeurde wel door loting, wat de vergelijking sterker maakt.

Ook werden patiënten geselecteerd die fit genoeg waren om aan een internationale studie mee te doen. De resultaten voorspellen daarom niet precies wat er bij iedere patiënt in de dagelijkse zorg zal gebeuren. Bovendien werd het onderzoek betaald door fabrikant Revolution Medicines. Dat maakt de resultaten niet automatisch onjuist, maar onafhankelijke controle en langere opvolging blijven belangrijk.

Rasonque geneest uitgezaaide alvleesklierkanker niet. Het doel is de ziekte langer af te remmen en de overleving te verlengen. De studie vergeleek het middel met chemotherapie na een eerdere behandeling; de cijfers mogen niet worden toegepast op mensen met een plaatselijke tumor of op patiënten die nog geen behandeling hebben gehad.

Bijwerkingen en stoppen met de behandeling

De meest gemelde bijwerkingen waren diarree, huiduitslag, ontsteking van het mondslijmvlies, misselijkheid en braken. Ernstige bijwerkingen door welke oorzaak dan ook kwamen voor bij 61,8 procent van de deelnemers met daraxonrasib en bij 69,6 procent in de chemotherapiegroep.

Door de behandeling veroorzaakte bijwerkingen leidden bij 1,2 procent van de deelnemers tot definitief stoppen met daraxonrasib. In de chemotherapiegroep was dat 11,2 procent. Die vergelijking zegt niet dat de tablet voor iedereen licht is: bijwerkingen kunnen ernstig zijn en moeten door een behandelend team worden gevolgd.

Waarom Nederland nog moet wachten

Een positief Europees advies is nog geen medicijn in de Nederlandse apotheek. Eerst neemt de Europese Commissie een besluit over de handelsvergunning. De Commissie behandelt deze aanvraag versneld, maar heeft nog geen definitieve toelating afgegeven.

Daarna moet voor Nederland duidelijk worden welke prijs wordt gevraagd, of het middel wordt vergoed en voor welke patiënten artsen het gaan gebruiken. Het Zorginstituut kan de minister adviseren over opname in het verzekerde pakket. Pas na deze stappen wordt duidelijk wanneer Nederlandse ziekenhuizen Rasonque werkelijk kunnen voorschrijven.

In de Verenigde Staten werd het middel op 26 augustus 2026 al goedgekeurd. Dat is geen garantie dat de Nederlandse toelating, vergoeding en beschikbaarheid automatisch volgen op dezelfde voorwaarden.

Wat betekent dit nu voor patiënten?

Patiënten hoeven op dit moment niets zelf te bestellen of hun behandeling te veranderen. Rasonque is nog niet regulier beschikbaar in Nederland. Wie uitgezaaide alvleesklierkanker heeft en eerder is behandeld, kan bij de oncoloog navragen of er later een passende indicatie ontstaat en of aanvullend tumoronderzoek nodig is.

De belangrijkste winst van het Europese advies is dat er voor een moeilijk behandelbare groep mogelijk een nieuwe gerichte optie aankomt. De belangrijkste beperking is even duidelijk: de positieve studie-uitkomst is een groepsgemiddelde, geen persoonlijke belofte, en de Nederlandse toegang is nog niet geregeld.

Bronnen

• Europees Geneesmiddelenbureau, positief advies voor Rasonque, 15 oktober 2026.
• College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, positief advies voor eerste gerichte medicijn tegen alvleesklierkanker, 15 oktober 2026.
• New England Journal of Medicine, gerandomiseerde fase 3-studie RASolute 302, 31 mei 2026.
• ClinicalTrials.gov, onderzoeksregistratie NCT06625320.
• Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit, toelating van Rasonque, 26 augustus 2026.