Ebolapatiënt naar Leiden: is er risico voor Nederland?

Een hulpverlener die in de Democratische Republiek Congo positief testte op ebola, wordt op 1 oktober naar Nederland gebracht en opgenomen in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Volgens het RIVM leveren het gespecialiseerde vervoer en de isolatieafdeling geen risico op verspreiding binnen of buiten het ziekenhuis op. De komst van één patiënt betekent dus niet dat in Nederland een ebola-uitbraak is begonnen.

De patiënt werkte in Congo, waar een grote ebola-uitbraak gaande is. Na de positieve test is besloten de hulpverlener te repatriëren voor behandeling. Het RIVM deelt geen persoonlijke medische details en meldt ook niet hoe lang de opname naar verwachting duurt.

Hoe kan ebola worden overgedragen?

Ebola verspreidt zich niet zoals griep via gewoon contact op afstand. Besmetting kan volgens het RIVM ontstaan door direct contact met bloed of andere lichaamsvloeistoffen van iemand die ziek is. Ook besmette materialen kunnen een rol spelen. Iemand is pas besmettelijk nadat klachten zijn begonnen.

Dat maakt de omstandigheden in de zorg belangrijk. Zorgverleners die een patiënt onderzoeken of behandelen, kunnen dichter bij lichaamsvloeistoffen komen dan gewone omstanders. Daarom gelden beschermende kleding, gecontroleerde handelingen, aparte afvalstromen en strikte isolatieprocedures.

Voor inwoners van Leiden of bezoekers van het ziekenhuis verandert er volgens de officiële informatie niets. Het RIVM adviseert geen bijzondere maatregel voor het algemene publiek naar aanleiding van deze opname.

Waarom wordt de patiënt juist in het LUMC behandeld?

Nederland heeft afspraken voor het vervoer en de behandeling van patiënten met zeldzame, ernstig besmettelijke ziekten. Speciale ambulances en getrainde teams beperken contact tijdens het transport. In het ziekenhuis wordt de patiënt opgenomen op een afdeling die is ingericht om verspreiding te voorkomen.

Het LUMC is een van de Nederlandse centra die voor zulke situaties zijn voorbereid. Dat een patiënt naar Leiden wordt gebracht, zegt daarom vooral iets over die voorbereiding. Het is geen aanwijzing dat het virus al buiten de patiënt in Nederland is aangetroffen.

Het RIVM, de betrokken GGD en het ziekenhuis werken bij zo’n opname samen. Als er mensen zijn die vóór het beschermde transport relevant contact met de patiënt hebben gehad, worden zij via de daarvoor geldende procedures beoordeeld en gevolgd. De actuele RIVM-pagina meldt niet dat er in Nederland contacten zijn blootgesteld.

Hoe groot is het risico voor Nederland?

Het RIVM noemt de kans op verspreiding in Nederland zeer klein. Ebola komt hier niet van nature voor en de overdracht vraagt direct contact met lichaamsvloeistoffen van een zieke patiënt. De combinatie van vroege herkenning, gespecialiseerd vervoer en ziekenhuisisolatie verkleint het risico verder.

Nederland behandelde eerder mensen die vanuit het buitenland werden teruggebracht met een ernstige infectieziekte. Het RIVM verwijst als recent vergelijkbaar voorbeeld naar een patiënt met lassakoorts in 2019. Ook toen waren speciale voorzorgsmaatregelen nodig zonder dat dit een uitbraak in Nederland betekende.

De situatie in Congo is ernstiger en blijft de reden voor internationale hulp en waakzaamheid. Voor Nederland is de praktische conclusie op dit moment beperkter: de patiënt wordt gecontroleerd behandeld, er is geen aanwijzing voor verspreiding in de samenleving en inwoners hoeven op basis van deze mededeling niets extra’s te doen.

Bronnen

• RIVM: actuele informatie over de ebolapatiënt en repatriëring
• RIVM: achtergrondinformatie over ebola