Ruim 21 doden per dag na een valongeval: vergrijzing verklaart niet alles

In 2025 overleden in Nederland 7.810 mensen nadat zij per ongeluk waren gevallen, gestruikeld of uitgegleden. Dat waren er 480 meer dan een jaar eerder. De vergrijzing speelt mee, maar verklaart de stijging niet volledig: ook na correctie voor de veranderde leeftijdsopbouw nam het aantal sterfgevallen per 100.000 inwoners toe.

Dat blijkt uit nieuwe, voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. De statistiek laat zien hoe vaak een accidentele val als doodsoorzaak is geregistreerd. Ze vertelt niet waardoor mensen vallen of waarom de sterfte al jaren oploopt.

Wat telt als een accidentele val?

CBS rekent een overlijden mee wanneer iemand onbedoeld valt, struikelt of uitglijdt en binnen dertig dagen aan de gevolgen overlijdt. Een val met een vervoermiddel, zoals een fiets of scootmobiel, valt niet in deze categorie maar onder vervoersongevallen.

Met gemiddeld ruim 21 sterfgevallen per dag was een accidentele val in 2025 de meest voorkomende niet-natuurlijke doodsoorzaak. Ruim drie kwart van de overledenen was 80 jaar of ouder. De groep bestaat dus vooral uit zeer oude mensen, maar niet uitsluitend.

De stijging blijft zichtbaar na correctie voor leeftijd

Een groter aantal ouderen leidt vanzelf tot meer valgerelateerde sterfgevallen. Om dat effect te onderscheiden, rekende CBS eerdere jaren om naar de leeftijdsopbouw van 2025. Ook in die gestandaardiseerde reeks loopt de sterfte op.

Bij mannen steeg het cijfer van 18,3 per 100.000 inwoners in 2010 naar 33,5 in 2025. Bij vrouwen ging het in dezelfde periode van 19,1 naar 52,7 per 100.000. Die vergelijking ondersteunt de kop: bevolkingsgroei en vergrijzing alleen zijn niet genoeg om de trend te verklaren.

De statistiek bewijst echter niet welke andere factoren een rol spelen. CBS onderzocht in dit bericht geen medicijngebruik, spierkracht, woninginrichting, kwaliteit van zorg of veranderingen in de registratie. Zulke mogelijke verklaringen kunnen daarom niet uit deze cijfers worden afgeleid.

Vooral onder 90-plussers is de toename groot

De hoogste sterftecijfers zijn te zien bij mensen van 90 jaar en ouder. In 2025 overleed 2,1 procent van alle vrouwelijke 90-plussers door een accidentele val; in 2016 was dat 1,0 procent. Ook bij mannen in deze leeftijdsgroep nam het cijfer sterk toe.

Er is bovendien een seizoensverschil. Over de jaren 2021 tot en met 2025 vond bij mannen 28,2 procent van de dodelijke valongelukken in de winter plaats, tegenover 22,3 procent in de zomer. Bij vrouwen was dat respectievelijk 27,0 en 23,2 procent. Dat patroon toont een verschil in timing, maar verklaart nog niet wat de directe aanleiding voor een val was.

Wat de cijfers wel en niet zeggen

Voor Nederland is de ontwikkeling direct relevant omdat zij laat zien hoe groot het probleem inmiddels is en bij welke leeftijdsgroepen de geregistreerde sterfte het hoogst ligt. Tegelijk blijft voorzichtigheid nodig. De cijfers voor 2025 zijn voorlopig, en doodsoorzakenstatistiek is geen onderzoek naar individueel risico of naar de effectiviteit van een specifieke maatregel.

De uitkomsten kunnen beleid en verder onderzoek helpen richten, maar ze geven niemand een persoonlijke diagnose of behandeladvies. Wie zich zorgen maakt over een eigen valrisico of dat van een naaste, kan dit bespreken met een gekwalificeerde zorgprofessional.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en niet als persoonlijk medisch advies.