Worden vliegtickets duurder als je vaker zoekt? Dit vond de ACM

Wie dezelfde vlucht meerdere keren bekijkt, kan de prijs tussendoor zien veranderen. Toch vond de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in haar huidige onderzoek geen aanwijzing dat eerdere zoekopdrachten of het gebruikte apparaat de basisprijs hoger maakten. De schommeling komt vooral door de manier waarop luchtvaartmaatschappijen vraag, beschikbaarheid en het moment van boeken verwerken. Dat is geen garantie voor iedere website of voor de toekomst: het gaat om een voorlopige analyse van de onderzochte Nederlandse markt.

Waarom dezelfde stoel steeds een andere prijs krijgt

Een vliegticket heeft geen vast prijskaartje zolang het te koop staat. Volgens de ACM-conceptrapportage kreeg een stoel op eenzelfde vlucht tijdens de verkoopperiode gemiddeld 30 tot 35 verschillende prijzen.

Computersystemen verwerken onder meer de route, vertrekdatum en -tijd, resterende tijd tot vertrek, verwachte bezetting, actuele vraag, beschikbaar aanbod en prijzen van concurrenten. Belastingen, toeslagen en keuzes zoals bagage of stoelreservering beïnvloeden het uiteindelijke totaal eveneens. De basisprijs kan daardoor veranderen tussen twee zoekmomenten, ook als de reiziger zelf niet anders is behandeld.

Gemiddeld daalden ticketprijzen in de onderzochte data eerst geleidelijk. Vanaf ongeveer twee maanden voor vertrek liepen ze juist steeds sneller op. Dat patroon beschrijft een gemiddelde, geen boekingsregel: een afzonderlijke vlucht kan door vraag, capaciteit of een prijsactie anders verlopen.

Tellen zoekgeschiedenis en apparaat mee?

Voor de onderzochte basisprijzen zag de ACM geen aanwijzing dat vaker zoeken, een eerder websitebezoek of het type apparaat de prijs bepaalde. Luchtvaartmaatschappijen verklaarden bovendien dat zij zoekgedrag, locatie of IP-adres hiervoor niet gebruikten. Een ticket dat later duurder verschijnt, is volgens deze analyse dus niet automatisch duurder geworden omdat dezelfde persoon opnieuw keek.

De onderbouwing is breder dan een paar tests met browsers. De ACM analyseerde gegevens over 155.417 vluchten op 56 routes en meer dan 14 miljoen transacties uit de periode juli 2022 tot en met juli 2025. Daarnaast liet de toezichthouder consumentenonderzoek uitvoeren. Daaruit bleek juist hoe hardnekkig het vermoeden is: 46 procent van 1.090 recente ticketkopers dacht dat eerdere zoekopdrachten de prijs beïnvloeden en 25 procent wees naar het gebruikte apparaat.

Toch kan het rapport niet aantonen dat persoonlijke prijsstelling overal en altijd afwezig is. De analyse gaat over de onderzochte aanbieders, periode en vooral de basisprijs. Aanvullende diensten, buitenlandse markten en toekomstige systemen vallen niet volledig onder die conclusie.

Personalisering bestaat in beperktere vormen

De ACM zag wel kortingen die aan een klantprofiel zijn gekoppeld, bijvoorbeeld via een loyaliteitsprogramma of verjaardag. Ook kunnen upgrades of extra diensten gericht worden aangeboden. Dat is iets anders dan een hogere basisprijs omdat iemand veel heeft gezocht, maar het laat zien dat personalisering niet volledig buiten de luchtvaart staat.

Bedrijven moeten consumenten informeren wanneer een prijs met geautomatiseerde besluitvorming persoonlijk wordt aangepast. Voor dynamische prijzen die voor iedereen tegelijk bewegen, bestaan volgens de ACM minder specifieke transparantie-eisen. De toezichthouder wil daarom dat bedrijven begrijpelijker uitleggen welke factoren hun prijzen aansturen.

Wat heeft een reiziger hier praktisch aan?

Het onderzoek levert geen truc op waarmee iedere reiziger het goedkoopste ticket vindt. Incognito zoeken of van laptop wisselen bood in deze analyse geen aantoonbaar voordeel voor de basisprijs. Vergelijken blijft wel zinvol, vooral wanneer bagage, stoelkeuze en andere kosten in het totaal worden meegenomen.

De openbare consultatie loopt tot en met 9 november 2026. De ACM verwacht de definitieve rapportage eind 2026. Tot die tijd horen de resultaten bij een conceptrapport: stevig onderbouwd, maar nog niet het laatste woord over de prijssystemen van luchtvaartmaatschappijen.