Tails krijgt noodupdate: zo werk je je USB-stick bij

Gebruik je het besturingssysteem Tails vanaf een USB-stick? Het Tor Project heeft op 23 oktober noodupdate 7.15.1 uitgebracht vanwege onbetrouwbare websitecertificaten. Werk een bestaande stick bij via de upgradefunctie: opnieuw installeren kan je opgeslagen gegevens wissen.

De update bevat Tor Browser 15.0.26 en vernieuwt ook de certificaatlijst voor andere toepassingen. Volgens het Tor Project is tot nu toe geen inzet van deze aanval door Tor-uitgangsknooppunten bekend. Dat is geen bewijs dat misbruik onmogelijk is of nooit heeft plaatsgevonden.

Wat is er mis met de certificaten?

Een certificaat helpt je browser controleren of een website is wie die zegt te zijn. Bij certificaatautoriteit eMudhra zijn tussenliggende certificaten niet langer te vertrouwen. Daarmee zou een aanvaller zich volgens het Tor Project als een website kunnen voordoen, ook bij een HTTPS-verbinding.

Daarvoor moet de aanvaller wel een geschikte positie in de verbinding hebben, bijvoorbeeld bij een Tor-uitgangsknooppunt: de laatste schakel voordat verkeer het gewone internet opgaat. Dit is dus geen melding dat elke Tails-gebruiker is gehackt. Onion-sites vallen volgens het project niet onder deze specifieke certificaataanval.

Mozilla blokkeerde de getroffen tussenliggende certificaten op 17 oktober al via een bijgewerkte blokkeerlijst. De beveiligingsmelding van Mozilla beschrijft daarnaast een update die de lijst meelevert wanneer de automatische verspreiding niet beschikbaar is. Tails verwerkt de bescherming nu in zijn eigen softwarepakket.

Zo controleer en update je je Tails-stick

De automatische upgrade naar 7.15.1 is beschikbaar vanaf Tails 7.0. Volgens de officiële upgradehandleiding werkt de controle als volgt:

1. Start Tails en maak verbinding met het Tor-netwerk.
2. Open Apps → Tails → About Tails om je versie te controleren. De menunamen kunnen in jouw taal anders worden weergegeven.
3. Kies Check for Upgrades als de update niet vanzelf wordt aangeboden en volg de upgradehulp.
4. Herstart na de upgrade en controleer opnieuw de versie.

Deze stappen zijn bedoeld voor Tails-gebruikers, niet voor iedereen die alleen Tor Browser op een ander besturingssysteem gebruikt.

Opnieuw installeren is niet hetzelfde als upgraden

Tails kan bestanden en instellingen bewaren in de versleutelde blijvende opslag, in de documentatie Persistent Storage genoemd. De officiële automatische en handmatige upgraderoutes behouden die opslag. Een nieuwe installatie op dezelfde USB-stick wist haar juist.

Lukt automatisch bijwerken niet, volg dan de handmatige upgrade-instructies. Schrijf niet op eigen initiatief een nieuwe installatie over je bestaande stick. Voor de handmatige route met een download is volgens Tails een tweede, lege USB-stick nodig; volg daarvoor de volledige handleiding.

Wat betekent dit voor Nederlandse gebruikers?

Voor mensen in Nederland die Tails gebruiken, is de praktische stap dezelfde: controleer de versie en voer de officiële upgrade uit. Het is een internationale softwarewaarschuwing, geen afzonderlijke Nederlandse dreigingsmelding. De aankondiging vermeldt geen geverifieerd aantal Nederlandse slachtoffers.

De Tails-releaseaankondiging onderbouwt de versienummers en herstelmaatregelen. Feitvast heeft de aanval niet zelf nagebootst. Ook na deze update blijft voorzichtig gebruik nodig: één gerepareerd certificaatprobleem is geen garantie op volledige anonimiteit of bescherming tegen andere aanvallen.