Onderzoekscheck
Zo weten we dit
Bekijk de methode, beperkingen en oorspronkelijke bron achter dit verhaal.
Volledige onderzoekscheck 9 onderdelen
- Onderzoeksopzet
- Berekening op basis van de Nederlandse Voedselconsumptiepeiling 2019–2021 en NEVO 2025; geen effectmeting van een ingevoerde belasting.
- Steekproef of materiaal
- Voedselconsumptiegegevens van ruim 3.500 mensen van 1 tot en met 79 jaar.
- Vakblad of publicatie
- RIVM-rapport en nieuwsbericht, 6 oktober 2026
- Onderzoeksinstelling
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
- Financiering
- Onderzoek uitgevoerd op verzoek van het ministerie van VWS.
- Belangenverklaring
- Het RIVM beschrijft beleidsopties in opdracht van VWS; er is geen gerealiseerde prijs- of gezondheidseffectmeting.
Belangrijkste beperking
De gegevens onderscheiden verpakte en onverpakte producten niet; consumptie- en productaanbod kunnen sindsdien veranderd zijn. Het onderzoek berekent geen kassaprijzen of feitelijke gedragsverandering.
Wat dit niet bewijst
Er is geen nieuwe heffing ingevoerd. De 42% en 33% zijn geen belastingtarief, aandeel boodschappen of voorspelde prijsstijging.
42 procent van de suiker die Nederlanders binnenkrijgen zou onder één onderzochte variant van een suikerbelasting kunnen vallen. Dat klinkt alsof bijna de helft van de boodschappen duurder wordt. Maar dat staat niet in het nieuwe onderzoek van het RIVM. Het percentage gaat over de hoeveelheid geconsumeerde suiker uit producten die mogelijk belastbaar zijn — niet over het aandeel producten, de belastinghoogte of de prijs op jouw kassabon.
De overheid overweegt een belasting op eten met veel suiker. Op verzoek van het ministerie van VWS vergeleek het RIVM twee mogelijke grenzen: vanaf 6 gram suiker per 100 gram product en vanaf 20 gram. Er is op basis van dit onderzoek nog geen nieuwe belasting ingevoerd.
Twee grenzen, twee verschillende uitkomsten
| Onderzocht plan | Wanneer kan een product meetellen? | Aandeel van de suikerinname via mogelijk belastbare producten |
|---|---|---|
| Suiker-6 | Vanaf 6 gram suiker per 100 gram, met een uitzondering voor bepaalde producten uit de Schijf van Vijf met van nature veel suiker, zoals gedroogd fruit | Ongeveer 42% |
| Suiker-20 | Vanaf 20 gram suiker per 100 gram | Ongeveer 33% |
Bron: RIVM, 6 oktober 2026. Het percentage beschrijft suikerinname, niet een belastingtarief of verwachte prijsstijging.
Bij beide varianten zouden vooral koek en gebak, zoet broodbeleg, snoep en chocolade, ijs, zoetmiddelen en een deel van de dikke vloeibare zuivel, zoals vruchtenkwark, in beeld komen. De grens van 20 gram selecteert minder, en gemiddeld zoetere, producten. Wie in de supermarkt een etiket bekijkt, ziet het suikergehalte meestal per 100 gram. Dat kan helpen om het principe van de twee grenzen te begrijpen, maar het is nog geen definitieve test of een specifiek product later belast wordt: de uiteindelijke wettelijke afbakening ontbreekt.
Wat kun je niet uit die 42 procent afleiden?
Niet hoeveel euro een pak koekjes of een pot chocopasta duurder zou worden. Het RIVM onderzocht welk deel van de huidige suikerinname uit mogelijk belastbare producten komt. Het berekende hier niet wat producenten of winkels aan klanten zouden doorberekenen, en evenmin hoeveel minder suiker mensen daardoor daadwerkelijk zouden eten.
Ook de productscope kan uitmaken. De gebruikte voedselgegevens maken geen onderscheid tussen verpakte en onverpakte etenswaren. Als een eventuele belasting alleen voorverpakte producten raakt, ligt het aandeel belaste suiker lager dan de berekende 42 of 33 procent. Bovendien komen de consumptiegegevens uit 2019–2021; het RIVM weet niet precies hoe eetgedrag en aanbod sindsdien zijn veranderd.
Wat verandert er nu voor Nederlandse consumenten?
Voorlopig niets aan de prijs vanwege dit nieuwe rapport. De twee grenzen zijn onderzocht, niet vastgesteld als nieuwe heffing. De relevante vervolgvraag is welke producten de overheid uiteindelijk wil opnemen, welke uitzonderingen gelden en hoe hoog een eventuele belasting wordt. Pas met die keuzes is een verantwoord antwoord mogelijk op de vraag wat iemand aan de kassa zou merken.
Dit artikel legt beleidsonderzoek uit en is geen persoonlijk voedings- of medisch advies.
Nederlandse context
Wat betekent dit voor Nederland?
DIRECT
Transparantie
Updates en correcties
Zie je een fout of ontbreekt er context? Bekijk hoe we corrigeren.
