Mag een product nog ‘groen’ heten? Dit verandert er

Een product mag niet zomaar ‘groen’ heten. Sinds 27 september 2026 gelden in Nederland strengere regels voor zulke algemene milieuclaims en voor duurzaamheidslabels. Het woord zelf is niet in alle omstandigheden verboden: een verkoper moet voor een algemene claim erkende, voortreffelijke milieuprestaties kunnen aantonen. Een groene kleur of een blaadje op de verpakking is daarvoor op zichzelf geen bewijs.

Het nieuwe is niet dat misleiding over duurzaamheid nu pas verboden wordt. Dat was al zo. De Nederlandse regels, gebaseerd op een Europese richtlijn, maken volgens toezichthouder ACM duidelijker en strenger welke beweringen en keurmerken verkopers mogen gebruiken.

Wat verandert er op een verpakking?

Woorden als ‘groen’, ‘milieuvriendelijk’ of ‘ecologisch’ klinken positief, maar vertellen op zichzelf niet waarom een product beter voor het milieu zou zijn. Volgens de uitleg van de ACM zijn zulke algemene claims niet toegestaan, tenzij de verkoper erkende voortreffelijke milieuprestaties kan aantonen. Een officieel erkend milieukeurmerk kan daarbij een rol spelen. Slechts enkele keurmerken voldoen aan die strenge maatstaf.

Een specifieke bewering blijft mogelijk, maar moet duidelijk zijn en kloppen. ‘Gemaakt met 70% gerecycled materiaal’ zegt bijvoorbeeld iets toetsbaars over de samenstelling. Dat maakt niet automatisch het hele product of het bedrijf duurzaam. Ook beeld, kleur en tekst samen kunnen bij een koper een misleidende indruk wekken.

Een bedrijf kan bovendien niet meer zomaar een eigen groen keurmerk op een verpakking zetten. Volgens de ACM moet een duurzaamheidskeurmerk door een overheid zijn ingesteld of voldoen aan wettelijke eisen voor certificering, waaronder onafhankelijke controle. Dat betekent niet dat ieder bestaand keurmerk ongeldig is; de opzet en controle ervan zijn bepalend.

Ook reparatie en updates tellen mee

De verandering gaat verder dan groene slogans. Voor bepaalde producten moeten verkopers vóór de aankoop informatie doorgeven over repareerbaarheid, reserveonderdelen en de periode van softwareondersteuning, voor zover die informatie volgens de regels beschikbaar is. Ze mogen ook niet verzwijgen dat een software-update de werking van een product negatief beïnvloedt. Zo kan een koper beter inschatten hoe lang een aankoop bruikbaar blijft.

Bij klimaatclaims is eveneens een grens getrokken. Een verkoper mag niet beweren dat een product zelf ‘klimaatneutraal’ is alleen omdat uitstoot elders wordt gecompenseerd, bijvoorbeeld door in een bosproject te investeren. Over zo’n project communiceren mag wel, zolang het geen onjuiste indruk geeft over het product zelf.

Waar kan een koper op letten?

Vraag bij een grote groene belofte welk concreet kenmerk wordt bedoeld, waarop de bewering berust en wie een keurmerk controleert. Gaat de claim over het hele product of slechts over de verpakking? Zulke vragen sluiten aan bij wat de nieuwe regels van verkopers verlangen; ze zijn geen garantie dat een product milieuvriendelijk is.

De regels gelden nu, maar niet iedere oude verpakking zal daardoor onmiddellijk verdwijnen. De ACM zegt dat toezichthouders bij handhaving in specifieke gevallen rekening kunnen houden met aantoonbaar oude voorraden en de inspanningen van een bedrijf om tijdig aan de regels te voldoen. Dat is geen algemene vrijstelling. Hoeveel claims in Nederlandse winkels daadwerkelijk worden aangepast, is op basis van de officiële uitleg nog niet vast te stellen.